Μεγάλο Θεματικό Αφιέρωμα στΟ νησί της Ρόδου - ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΤΡΑ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ – ΑΠΟ ΤΗ ΜΝΗΜΗ ΣΤΗ ΓΡΑΦΗ

Rodini Park - Πάρκο Ροδίνι

βασικός διοργανωτής: Διεθνές Κέντρο Συγγραφέων και Μεταφραστών Ρόδου (ΔΚΣΜΡ)

Πολιτιστική οδοιπορική διαδρομή ιστορίας, αρχαιολογίας, δημιουργικής γραφής, προφορικής παράδοσης, μουσικής και κοινωνικής συμμετοχής

Ημερομηνία: Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου 2026

Πρωινή ενότητα: Μνημεία – Μουσεία – Ιστορική οδοιπορική διαδρομή

Απογευματινή ενότητα: Δημιουργική γραφή

Βραδινή ενότητα: Πάρκο Ροδίνι – Αφηγήσεις, παραδόσεις, μουσική, τοπικά προϊόντα και συμπερίληψη

1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Η δράση «Ρόδος: Από την Πέτρα στη Μνήμη – Από τη Μνήμη στη Γραφή» αποτελεί μια ολοήμερη πολιτιστική διαδρομή που επιχειρεί να συνδέσει τη μνημειακή και αρχαιολογική κληρονομιά της Ρόδου με τη σύγχρονη δημιουργική έκφραση, την προφορική παράδοση, τη μουσική, τη γαστρονομική κληρονομιά και την κοινωνική συμμετοχή. Η δράση ξεκινά το πρωί με οργανωμένη οδοιπορική διαδρομή σε σημαντικά μνημεία και μουσεία της πόλης, σε συνεργασία και με την επιστημονική συμβολή της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου. Το απόγευμα συνεχίζεται με δράση δημιουργικής γραφής του Δήμου Ρόδου, ώστε οι συμμετέχοντες να μετασχηματίσουν τις εμπειρίες και τα ερεθίσματα της ημέρας σε προσωπικά και συλλογικά κείμενα. Στις 20:30 η δράση κορυφώνεται στο Πάρκο Ροδίνι, έξω από την αίθουσα εκδηλώσεων, όπου η ιστορία μετατρέπεται σε ζωντανή αφήγηση και η παράδοση γίνεται κοινή εμπειρία. Στη βραδινή συνάντηση συμμετέχουν άνθρωποι που διασώζουν και μεταδίδουν την τοπική παράδοση, συγγραφείς, ιστορικοί, αφηγητές, πολιτιστικοί σύλλογοι, παραδοσιακά μουσικά και χορευτικά σχήματα, τοπικοί παραγωγοί, καθώς και πρωτοβουλίες και ομάδες ΑμεΑ με αθλητική και καλλιτεχνική δράση.

 

«Διασώζουμε τις ιστορίες που μας έφεραν ως εδώ και γράφουμε αυτές που θα αφήσουμε πίσω μας.»

Η πολιτιστική κληρονομιά δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως σύνολο μνημείων και αντικειμένων, αλλά ως ζωντανή διαδικασία μετάδοσης μνήμης.

• Το μνημείο οδηγεί στην ιστορία.

• Η ιστορία οδηγεί στη μνήμη.

• Η μνήμη οδηγεί στη γραφή.

• Η γραφή οδηγεί στην αφήγηση.

• Και η αφήγηση επιστρέφει στην κοινότητα.

Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται ένας ενιαίος πολιτιστικός κύκλος:

ΜΝΗΜΕΙΟ → ΙΣΤΟΡΙΑ → ΜΝΗΜΗ → ΓΡΑΦΗ → ΑΦΗΓΗΣΗ → ΜΟΥΣΙΚΗ → ΠΑΡΑΔΟΣΗ → ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ

 

ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ

Βασικοί στόχοι είναι:

1. Η ανάδειξη της ιστορικής και αρχαιολογικής κληρονομιάς της Ρόδου.

2. Η σύνδεση των μνημείων με τη σύγχρονη δημιουργική έκφραση.

3. Η ενίσχυση της δημιουργικής γραφής ως εργαλείου πολιτισμού και συμμετοχής.

4. Η ανάδειξη της προφορικής ιστορίας και της τοπικής παράδοσης.

5. Η ενεργή συμμετοχή των πολιτιστικών και λαογραφικών συλλόγων.

6. Η προβολή της παραδοσιακής μουσικής και του χορού ως ζωντανών φορέων μνήμης.

7. Η ανάδειξη των τοπικών προϊόντων και της γαστρονομικής κληρονομιάς.

8. Η ουσιαστική και ισότιμη συμμετοχή ανθρώπων με αναπηρία στην πολιτιστική ζωή.

9. Η δημιουργία διαγενεακής επικοινωνίας μεταξύ νέων και παλαιότερων γενεών.

10. Η δημιουργία ενός πολιτιστικού θεσμού που θα μπορεί να επαναλαμβάνεται ετησίως.

 

4. ΠΡΩΙΝΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ

08:30 – 09:00

Υποδοχή – Έναρξη

Σημείο εκκίνησης: Μεσαιωνική Πόλη Ρόδου.

09:00 – 10:00

Αρχαιολογικό Μουσείο Ρόδου

Παράλληλη δημιουργική άσκηση: «Αν αυτό το αντικείμενο μπορούσε να μιλήσει…» Οι συμμετέχοντες γράφουν ένα σύντομο κείμενο από τη σκοπιά ενός εκθέματος. Τα κείμενα μπορούν να αξιοποιηθούν στη βραδινή εκδήλωση.

 

10:00 – 10:45

Οδός Ιπποτών – Μεσαιωνική Πόλη

Πεζή περιήγηση και ιστορική αφήγηση.

Θεματικοί άξονες:

• η πολυπολιτισμικότητα της Ρόδου,

• η ζωή στη Μεσαιωνική Πόλη,

• οι άνθρωποι πίσω από τα μνημεία,

• η συνύπαρξη διαφορετικών πολιτισμικών στοιχείων.

• 
  

Δημιουργική άσκηση: «Μια ιστορία που συνέβη εδώ πριν από 500 χρόνια.»

 

10:45 – 11:15

Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου

Ιστορική παρουσίαση και σύνδεση του μνημείου με την έννοια της συλλογικής μνήμης.

Προτεινόμενος θεματικός άξονας: «Πόσες Ρόδοι χωρούν μέσα στην ίδια πόλη;»

 

11:15 – 12:15

Ακρόπολη Ρόδου – Μόντε Σμιθ

Μετακίνηση με οργανωμένο μέσο.

Επιτόπια παρουσίαση της αρχαιολογικής και ιστορικής σημασίας του χώρου.

«Η Ρόδος ως ιστορικό τοπίο» Η πόλη αντιμετωπίζεται όχι μόνο ως σύνολο μνημείων αλλά ως ένα ενιαίο ιστορικό τοπίο που διαμορφώθηκε μέσα στους αιώνες.

12:15 – 12:45

«Το κείμενο που παίρνουμε μαζί μας»

Κάθε συμμετέχων επιλέγει:

• μία εικόνα,

• μία λέξη,

• μία ιστορία

από την πρωινή διαδρομή.

Το υλικό συγκεντρώνεται και αποτελεί τη δημιουργική πρώτη ύλη για την απογευματινή και βραδινή ενότητα.

 

ΑΠΟΓΕΥΜΑ – ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΓΡΑΦΗ

17:30 – 18:00

Προσέλευση

18:00 – 19:30

Δράση δημιουργικής γραφής

 

6. 20:00 – ΠΑΡΚΟ ΡΟΔΙΝΙ

«Η ΡΟΔΟΣ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΤΗ ΡΟΔΟ»

Η βραδινή εκδήλωση αποτελεί την κορύφωση της ημέρας. Ο χώρος έξω από την αίθουσα εκδηλώσεων στο Πάρκο Ροδίνι μετατρέπεται σε έναν ανοιχτό χώρο πολιτιστικής συνάντησης. Η βραδιά δεν θα αποτελεί απλώς μουσική ή ψυχαγωγική εκδήλωση. Θα αποτελεί γιορτή της ζωντανής μνήμης της Ρόδου.

 

20:00 – 20:15

Έναρξη – «Οι διασώστες της μνήμης»

Σύντομη παρουσίαση της δράσης και των ανθρώπων που συμμετέχουν.

Ανοικτή Πρόσκληση σε:

• αρχαιολόγους,

• ιστορικούς,

• συγγραφείς,

• λαογράφους,

• εκπαιδευτικούς,

• αφηγητές,

• εκπροσώπους πολιτιστικών συλλόγων,

• ανθρώπους που διατηρούν οικογενειακές και τοπικές παραδόσεις.

 

20:15 – 20:30

«Ιστορίες που δεν πρέπει να χαθούν»

Αφηγήσεις, μαρτυρίες και λογοτεχνικά κείμενα.

«Αυτό μου το είπε…»

Κάθε αφηγητής παρουσιάζει μια ιστορία και να αναφέρει τον άνθρωπο από τον οποίο την παρέλαβε. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται μια συμβολική αλυσίδα μετάδοσης: ο παππούς → η γιαγιά → η οικογένεια → η κοινότητα → ο σημερινός αφηγητής → η επόμενη γενιά.

 

7. 20:30 – 21:30

ΒΡΑΒΕΥΣΕΙΣ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΑμεΑ που συμμετείχαν στο πρόγραμμα THE POWER OF SPORTS του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης (ESC30)

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ – «Η ΜΝΗΜΗ ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΟΥΣΙΚΗ»

Πρόσκληση σε παραδοσιακά μουσικά και χορευτικά σχήματα της Ρόδου και των Δωδεκανήσων.

Πριν από κάθε παρουσίαση μπορεί να προηγείται σύντομη αναφορά:

• στην προέλευση του τραγουδιού,

• στην ιστορία του,

• στο έθιμο που το συνοδεύει,

• στον τόπο όπου διατηρήθηκε,

• στους ανθρώπους που το μετέδωσαν.

Έτσι η μουσική και ο χορός μετατρέπονται σε φορείς ιστορικής αφήγησης.

 

20:30-21:30 ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΔΡΑΣΗ

«ΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ»

Παρουσίαση παραδοσιακών προϊόντων και γεύσεων της Ρόδου.

σύντομη αναφορά:

Προϊόν – Τόπος – Παράδοση – Ιστορία

Η γαστρονομική παράδοση αντιμετωπίζεται έτσι ως αναπόσπαστο μέρος της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς.

Συμμετοχή τοπικών παραγωγών, συνεταιρισμών, συλλόγων και επαγγελματιών.